Chawnghilh's Blog

Lei-Chi in ni e (You are the Salt of the earth)

Posted in Qualitus : Habitus by chawnghilh on November 16, 2009

 

KHAMI TUKA an tùkthuan kìl zet kha chu an hrilhhai ve hlawm kher mai. Bai chhuan viltuin chi emaw tiin chini a lo thlàk chu niin! An han al khaw-hnu leh a; an mikhual pakhat phei chuan, “Hetiang hi alàwm, a thlum a al eiza, an tih chu!” a ti ta thèn ringawt a! Khawi khua emawa thil thleng … hriat reng tlàk chu a ni ve ta mai awm e.

Tum khat chu saw’lama ka zinin ka thlen-in-pain duhsak tak maiin àrtui mi kansak a. Ka àrtui ei tawh azawngah kha aia hâng vawng vawng kha ka ei leh tawh ngai bawk hek lo. Chi emaw tiin ajinomoto zàwk a lo phul chu niin! Chiin kan han thual nawn leh—ei ve chiah la i hre chiang mai ang.

Aw le, Nazareth Isuan, “Lei chi in ni e,” a tih awmzia hi engnge ni dâwn teh rèng? Chi hian kristiante awm dàn tùrah engnge entîr leh kawh a neih fakau le?

(Grik tawng chuan moranthee …. NT:3471 moraino (mo-rah’-ee-no); from NT:3474; to become insipid; figuratively, to make (passively, act) as a simpleton: KJV —become fool, make foolish, lose savour) Chi al hi a da thei em ni?

…Salt does no lose its flavour and its saltness,” tiin William Barclay chuan The Daily Study Bible (Matthew) page 121-na, 2nd paragraph-ah a ziak thuai! “Chi hian a tuina leh a alna a hloh lo,” a ti.

Test Solution for Iodated Salt an tih, chi-a iodine a awm leh awm loh fiahna rawn kengin dàktawr pakhat chu kan awmna pindanah a rawn lùt a. A rawn sem ta dan dan a. Kei lahpek chuan, “Ka làwm e,” ti pahin, “Chi al hi a da thei em ni?” tiin kan han zàwt tel hràm a. Mi chhâng mai thei bìk lo, a hamhaih buai ve hle. A chhànna pawh ka nghàk ta bìk chuang hek lo.

‘A alna da lup,’ ang lam a lo ni àwm lo ve; dârthlalang keh nawi hmuam ang maia chawmawlh pawh a ni hran lo. A alna pawlhsawp khawlohva a awm dàn zâwk hi Lalpan a lo tàrlan dàn chu a ni mai awm e! Entîrnân, chi-ah chini kan pawlhin chi alna a bo hran lo va; mahse, a al dàn tùr ang dik tak tùrin a al thei ta lo miau zàwk thìn! Thil dangin chi al tuina a pawlh chhiat chuan chi la ni hmingpu reng mah se, a al tui dàn dik tak (savor) kha a chhe tawh thìn a, chi anga kawl that tlàk a ni zui tawh lo. A alna tichhe danglam thei laka vawnhim that a lo ngai viau a nih chu!! Galili tlângram khawimaw laia Isuan a zirtìr kawi khawm tharte hnèna HE THU HI a puan a ni a; thlarau lam nuna kan hlàwkpuina a awm theih nân chìk zàwk leh thùk deuh zâwka he thil hi dap chian a manhla ngeiah ngai ila.

Mi fel tak leh tangkai tak te chu, “Sawtiang mihring saw alàwm lei chi chu! (People like that are the salt of the earth),” an ti châwk thîn. Hmasâng hun laiin chi hi an hlutin an dahsâng hle. Grik-ho phei chuan CHI hi theion an ti thlâwt—a awmzia pawh ‘VÂN THIL’ tih nân an hmang! Latin-ho tawnglêrhah phei chuan CHI hi pawisa nawi an ti tawp! Rom-ho phei chuan, ‘Nil utilius sole et sale,’ an ti a; “Ni leh chi aia tangkai zâwk engmah a awm lo,” an tihna a ni.

Chi tel lovin kan khawsa thei lo: Hman tangkaina tam tak a awm a, a tel lovin a khawsak theih loh. Chi hi Pathianin khuarèla lo awm ve tùra a siam ni a. Thiam-finna (science) lam atanga chhùt chuan NaCl (Sodium Chloride); thil pahnih Sodium leh Chlorine innei nghet tlat, mihring rèng kan awm hmà pawha inneihna nghet taka lo innei tawh an ni! Khawvèl finna sâng chho zèlah hian Industry hrang hrangah chi an hmanna chi hrang 14,000 zet zu awm a! In chhûngkhura kan hman hi chu khawvèl pum puia chi awm zàt 3% lek chauh a ni!

Eirèl nâna chi i hman hautak tham lohzia kha han chhùt chiang teh. Piai khat lekin a tuina a tidanglam a, piai khat pawh tling lovin a rawn tihâng tui belh danglam ta thîn a; piai khat leh hlekin a tuina zawng zawng tichhe vek khawpin a rawn ti-al hlur thei bawk. A tàwk leka hman chuan a tha; a lutuk emaw a tàwk zo chiah lova hman chuan kan thil buatsaihin tuina tak tak a nei thei lo! Tlêm tè pawhin nasa takin hna a thawk danglam thei a nih chu! I ei lai mêk chaw zàt zet chi i liak tel ngaiin a rinawm loh!

Zàwlnei zozaite kha zawng Palestina ram chhûng bial zîmtèa chi an nih laiin, “Lei chi in ni e,” tih kan hlawh ta bîk si a nih chuan khawvèl pum pui hi i al tui ang u hmiang! Lei vànglam dàp meuhvin lei chite hian hmalàk kan nei meuh si em? Kan Lal Isua khawvèl lèn lai nite kha dàwn kìr lehin khatih hun laia chi hlutzia leh vànzia te kha i chhui chiang nawn leh teh ang u.

“Chi seh la…” tih tawngkauchheh pawh hi kum 40 liam ta maiah pawh khân Zoram hian kan la hmang uar hle. Hla te khua atanga Vai dàwrin chi phura kan pi leh pu, nu leh pate an chhuah tauh tauh hun laite kha! “Chitè kan chàwk,” tiin Lai unauten chhim lamah pawh an sawi thìn asin! Chi seh làk a la harsat vàng a nih kha! A lova khawsak theih ni hek suh le! Tùn laia a hnianghnàr deuh tawh ang ngawt hi a ni ngai lo.

Roman Lalrama sipaite hlawh kha CHI a tel ngei thìn a, tùn laia HLAWH tih nâna sâptawnga SALARY an hmang ta te pawh hi Latin-hovin chi an tihna, SALARIUM atanga chhawm a lo ni reng mai! Hmasâng hun laiin pawisa ngawt an hlawh ngai lo, CHI an hlawh tel ngei thìn bawk! Grik miten sal an chhawr nasa hle thîn a; salin an sumdâwng bawk thìn.

Tùnlai chhanah meuh pawh mi thenkhatin MI CHU A TANGKAI LEH TANGKAI LOH TEH NÂN, “A chi a hen pha meuh emaw chu?” tiin an zàwt el fo. Nangmahah pawh khân chi Kg 1½ a awm tling ngùt lo mai thei. Iodide Salt chi Kg 1 chu Rs. 8.00 hu lo ni ta se, Rs. 12.00 hu tling pha meuh lo hi kan kat nuk mai lo’ng maw?

Chi hlut thinzia leh a vàn thinzia kha zirtîrte pawhin an hre chiang ve ngei tùrah ngai ila. A zirtîrte kha LEI CHI tia koh an nih chhan pawh kha hrethiam phàk tùr an ni dâwn lo’m ni? Chi a vâng hle thìn ang khân Isua zirtîrna vawngtu leh thehdarhtu dik tak chu an vâng a ni tih pawh a lang; chuvàngin, i awmna hmunah khân a tangkai zâwngin nge mite dìpdàl zâwngin i alna i hman ve thin le?

Chi hi a thianghlim : A tangkai èm èmna bâkah chi hi a thianghlim a ni. Natna hrikin a bawh chhe thei hauh lo. Thlarau lam nuna entîr a nei ril hle ang chu! Pathian mite hi pawlh bawlhhlawh theih zawng kan ni; mahse, Pathian Thutaka kan chiana sual laka kan invèn uluk chuan chhiatnain min dìp ralin—min tiboral thei lo hrim hrim ang.

Chi hi damdawi a ni—i pemah, i pân pûnah tuiso chi-àlin hru/dep thìn teh. A result i hre mai ang. Savun sâwngbàwl nân chi an chulh thìn tih i hria. Sàprama an lamlian vûrin a khuh pil vek thinnaah chi hmangin vûr an tizawp thìn. Ice Cream bûr an nawr thin chhûng lam dâp vek hian chi an beng lût thîn; vûr zawp tûr a vêng leh lawi! A mak teh e!

Fûr laia ramchhuahnaa vangvat nawr thlàk nâna kan hman thin ngawt aiin a hmanna tangkai zâwk a lo tam phian mai!

Leviticus 2:13 kan enin —chi chu thil al nâna hman tùr, “Chi i al vek tùr a ni … i Pathian thuthlung chi chu i hmaih tùr a ni lo, i thil hlan zawng zawngah chuan chi i hlàn tel tùr a ni,” tih a nih kha. A pawimawhna a thùk kher mai! Vawnthat rei nâna chi phul tel kher ngai thilhlan i hmu chiang a ni. Kan thianghlim chuan, kan hna thawh a dik thìn (Thuf. 21:8); kan thinlung a thianghlim tùr a ni (I Tim. 1:5); kan chhia leh tha hriatna thinlung pawh (I Tim. 3:9); kan ngaihtuahnate nèn (Phil. 4:8), kan sakhua chenin (Jak. 1:27)! “Mi tin engtia chhân theuh tùr nge ni tih in hriat theih nân in tawngkà chhuak chu, CHIA AL, khawngaihna tel ni fo rawh se,” (Kol. 4:6). Thlarau lama thianghlimna hi khawvèl thil nèna inchawhpawlh loh nun chu a ni. Hawh teh, Bible-in min kawhhmuh dànin kan nung chiah emaw i inbih chiang thar leh teh ang u.

Unaute u, i inbih chiang ang u. Welsh ram Harhtharnaah chuan ringtharte leh ring tawhten sualthu- phachawina nasa takin an nei tlâng thei vek a ni! Kan tàwmkailohna leh thianghlim lohna te, kan sualte tlenfai nân Tholeh Messian thên thil hlan tûka a thisen Pa Yahweh hnèna a hlan tawh avânga Pa Pathian nèna kan inremna kha kan thuthlung vawn reng tawh tùr chu a ni. Kan nunna leh taksa ngeite chu Pathian hmaa hlànin khawvèl thila kan khawsakna atanga inlàkchhuah a ngai a ni (Thu Puan 18:4).

Thil tihhàn/tihtuina a ni : Telh tàwk thiam azirin chi hian ei tùr a tuitîr nasa thei hle. Ei a tinuam. Thei-thùr bâwla a tuina tùr tàwk chi han al hi kan mi-sa hlawm viauvin ka ring. Dailuah kana chi al tùr pawha inrin tàwkna nei kan ni deuh fur lo’ng maw? “Tuina nei lo chu chi tel lovin a ei theih em ni? Artui pâwn vâr pawh hian hànna a nei em ni? — Joba 6:6

Mi dangte nun hul leh tui lovah hian chi kan nihnain kan va al tawh meuh em? Chi chuan entîr a lo nei thùk teh emaw? Mite tui tih tùrin kan inhmang chiah si em le? Lei chi kan nih tawh si chuan—hei hi lo inchhùt chhin teh, “Tûkkina ka chi liah chuan ka ká a titui lo nilêng zak mai; ka kam a tichawlawlin, ka lei sîr a vîk na vawng vawng mai,” tia phunnawi i hre tawh ngai em?

Tuihàlna min pe: Sakawr pawh hi tui in tùra nawr luih chi a ni lo; tui intîr dâwn chuan chi pèk hmasak a ngai. Sikul/Hall bula chèng kumkhua thìnte tân chuan tuisik in tùr rawn dîl uar naupangte chu kan-hmui leh kan-al ei phàk chhùngkuaa mi an ni deuh nge nge tih kan hai awm lo ve. Chi liak hnem phei chu an khuh awk awkin, tuisik in tùr an lam chùl thìn. Tisaa tuihàlna mah, lei chi kan nihna angin mite tâna tuihâlna, thlarau lama tuihâlna kan neihtîr meuh em le? Tuihàlna hi i chìk ngun ang u, duhtàwk ngah lohna dinhmuna ding kan nih rihna a ni. Tuihàlna kan siam thei a; tulh tlaitu erawh chu Thlarau Thianghlim a ni. Tuartu, thi-a tholeh Messia Isua Chanchin Tha leh mawi puangzârin kan vahna apiangah mipuite thlarau lam tui a hàl zèl thîn. Tui nung chik chhuaka tulh, Thlarau Thianghlima chàwm tawh phawt chu khawvèl thil lamah an tuihàl nawn tawh ngai bawk hek lo. 

A zawpral a ngai: A zawp zet loh chuan a alna a chhuak thei lo. Kan inbih chian a va ngai ta ve le! Chi khura chite hi kum sàng tam tak lo inup tawh an ni a, an alna chuti maiin an hloh lo tih a lang. Kan alna hloh thei mai tùr kan ni bìk dâwn em ni? A dip emaw a hraw deuh emaw pawh a ni thei e. A alna a vawng reng thîn. Tuiah a zawp ral nàin—a alna a hloh hlen ngai lo. Teng leh ila, chi bawk a rawn chhuak leh mai ang. Meiah ur teh le, degree 801 C-a sâa i chhuan chuan (tui chhuan sona lêt riata sâ-ah) chi chu a tui ve thei chauh a ni. A chhel teh a nia! Chuti chung pawhin a alna a pai reng thîn. Meiah han rawh teh, an puak per nalh mai ang! Chu chu va liak leh hràm teh—a la al tho vang. Tuifàwn leh meipuiin a alna a hlohtîr thei chuang lo.

Thil dang nèn chawhpawlh chhin chiah rawh le: A alna a tui loh phah ang. Al mah se, a al dàn a dik thei lo. A al dàn a uirê tlat. A al dànphung ang a nih tawh loh chuan hmantlàk a nih dàn tùr ang a ni tawh lo. A nih pûrh tawh chuan —chiin a nihphung a hloh tawh tihna a ni. Messia min chhandamna Chanchin Tha famkim hmu kim pha lova, Tholeh Isua nêna kal dùn ta lote chuan Messia Puithiam Lalber nihna leh a rawng bâwlna an mausàm mêk zèl. Chùngte chu pawlhsawpa awm, LEI CHI DA, Harhna Thar mamawh êm êm te chu an ni!

Lei chi kan nihnaah hian khawvêl thil nèna inchiahpiahna lakah kan alna tichhe khawpa khawsak a dik lo vang. I fîmkhur hle teh ang u. Mi thenkhatin lei chi hi FERTILISER anga sawi teh te an tum—hre chiang ni sela zawng; an sawi ngùt bìk n’âng!

Lal Isua hun laiin chemical fertilisers DAP, MOP etc., tih aduang hi an la nei lo. Khawpui/Tèk (thunder) vawikhat han ri puak dawpah hian 78% Nitrogen recharged a ni a; chu chu vawiin thlenga thlai leh thingte tâna an thanna pawimawh zu la ni cheu zàwk a! Ngaihpawlhna (Babulon rûkna riau) bànsan ila, LEI CHI kan nihna ang ngei chuan kawng tam takin i han inenfiah dâwn teh tawh ang u le.

Sâpho chuan, “If the Christian is to be the salt of the earth, he must have a certain antiseptic influence on life,” an ti. “Kristian chu lei chi a nih takzet chuan, nun pûn-vêngtu engemaw tak a nei ngei ngei tùr a ni,” tihna a ni ber àwm e.

 

Lalpan malsàwm theuh che u rawh se; tun atanga kumkhuain. Amen.

 

Advertisements

3 Responses

Subscribe to comments with RSS.

  1. dr_feelgood said, on November 17, 2009 at 5:25 am

    I rawn sawi fiah tha khawp mai. A bik takin a tawp dawn lama ‘antiseptic influence’ khi tha ka ti. Ringtu tha intite pawh hian mi damna lam thu aiin mi hliamna thu hi kan chhak chhuak nasain ka hria. Keini Mizo close knit society-ah phei chuan kan inhre pawh lutuk a, mi ti ti zawng zawng kan dawn phei chuan kan rawngbawltute thusawi pawh kan ‘ei’ thei lo hial thin. Chi quality neih a tul takzet e.

  2. bhruaitea said, on November 17, 2009 at 6:36 am

    I ziak al thra khawp mai…Chhiar a manhla ngei mai.


Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

%d bloggers like this: