Chawnghilh's Blog

Naupan àt zual lai!

Posted in Qualitus : Habitus by chawnghilh on January 18, 2010

Vaimîm-Silai : Ka pi khàn a leipui atangin Vaimîm-silai tiin, mi rawn hawn ve tàwk tàwk a—khatih hun lai kha Aijal Upper Republic Vênga kan khawsak thin lai a ni—a ngaihna ka hre lo hle. Silai chu ang ve deuh chuan ka hria a. Chuti tehchiama ngaihhlùt nachâng chu ka hre vak hran lo.

Kan thenawmah ka kàwm rual aia rual û hret Sàpa a awm a. Mi dîl hranpà lovin mi chhuhsak a. Ka ngam chiah lo bawk nèn, pumrua leh finah ka chelh si lo. Tap chungin ka nû hnènah ka vuivai thu ka thlen a. Ka nu chuan mi lo lainat ve thlù ni ngei tùr a ni—kan thenawmte inah chuan ka Vaimîm-silai han dîl chuan a han tlàn lùt vat a.

Silai hmêl a lo pu tawh hauh lo. An thukah chuan vaimîm kâwm ìtawm thep thawp tak an lo rawh hmin tèp tawh hi a lo ni a. Vaimîm-silai a nih lai khân vaimîm ei theih a ni tih pawh ka lo hre hauh lo zu nia! Sàpa kha kei ai chuan a lo lungfing zàwk hle tih a hriat mai! 

Sàpa nu lah kha a nui dìr char char mai a. Mahse, ka nu nèn remchâng an dap thar thiam khawp mai. Sàpa nèn chuan vaimîm kâwm khat chu min ulhbun sem ve ve ta a —hlim dùn deuhvin kan ei ta a nih kha.

Sikul-ah min dah : Ka nu’n min hruai a, ka kal lam chu tap hlìrin ka thleng. Boys’ School, Sikulpuikàwn-ah a ni a. A hun laia School tha tàwp thanga an sawi ve a ni. Thian tumah ka nei lo va. Ka sikul luh ni hmasa ber a ni. Devotions neia Zirtîrtu a tawngtai maimitchhìn hun lai chuhin—tuma hriat lohvin ka chhuak zàl zàl mai a. Hmanhmawh takin ka nuin in a thlen hnu lawkah ka va ùm pha ve leh mai! Boys’ School-ah chuan ka kal nawn leh ta ngai lo va; min hruai lui nawn tawh bawk hek lo.

Sumdâwng tùr ka ni em âw? Dahrawk Sainghìna leh a nupui Pi Tluangi’n—tum khat chu—sweet min pe hnem khawp mai a. Ka hùm tà mai a! Ka ei phal miah lo kha mak min ti khawp a. “Ei ta che,” tiin min hrilh a, kei chuan, “Ka zuar dâwn,” ka ti a. A làwmah a tlà a, an nui nasa khawp mai! Sumdàwn kha ka kalkawng tùrah an ngai a ni mai thei—mahse, ka thiam lam thil a ni lo zui khawp mai!

Plastic Hockey Stick ka chhar ve : Naupang harh ka ni a. Infiam nuam ti mi tak pawh ka ni. Mahse, ka nu leh paten infiamna hmanrua min leisak ngai lo. Naupang rualawt tak ka ni thìn. Tum khat chu ka sikul bâng hian plastic hockey stick ka awh ve ngawih ngawih ang hi hmun kilkhàwr deuhva a lo let bâm ka chhar ve teh tlat a. Làwm èm èmin ka va chhar vat a. Ka kuah veng veng a, a rawng pawh a sendâng da lam hret a ni. A la himdam hle a, a dawr chhe lai pawh a la awm meuh lo.

Làwm takin kan inah ka hawl hàwng ve ta a. Ka hawl pah chuan ka mitthlâ pawhin ka hlap goal hnem hman hle. Nuam ka va han ti tak èm! Kan in chhûngah chuan bang nghèngin ka tung ve ràn mai a. Ka va chûl leh ringawt thìn. Ka lung hi a awi hliah hliah a, ka tha pawh a tiza hle.

Dâr 4 vèlah chuan ka pâ Office bâng a rawn hàwng ta. Hockey stick ka lo chhar ve liau liau chu mi lawmpui ka ring ve khawp mai a. Lei ngai lova mitvàr mana ka lo chhar ve chu sum sènso ngai lovah pawh ka ngai a.  Ka lo chhuang ru ve hle a ni. Ka pa chuan, “He hockey stick hi khawia mi nge?” a rawn ti ta chat mai a.

“Ka chhar …”

A làwm ve viau tùra ka ngaih kha—a teuh lo mai! “Enga ti nge i rawn chhar? Tu ta nge i hria em? I rùk a niang,” a ti lui ta tlat mai. “Ka pa, ka rùk a ni lo. Ka sikul bângin kawng sîr biru deuhva awm ka va hmu a, ka rawn chhar ta mai a ni,” ka tih pawhin, a awih duh lo. A va na ngai èm!

“I rùk a niang, a la tha lai, a neitu pawhin a la duh èm èm tùr a nih hi … ka vuak hmâ chein, rang takin i hmuhna ngaiah chiah chuan i hmuh laia a awm dàn ang chiah chiahin han dah leh vat rawh —tlàn nghàl rawh …”

Ka tuan a va rang tak èm! Hlauhlàwpin ka tlàn a. A awm dàn pângngai ang chiah chiah khân ka han dah leh ta. Ka thlîr vawng vawng a. A hmu leh hmasatu ber tà tùr a ni mai dâwn ta tih ka suangtuah ve vek—kha hockey stick ka chhar ve chhun, ka awh ve èm èm kha ka ta a ni zui dâwn lo kumkhua ta.

Ka han dah leh dan zawng zawng chipchiar takin min lo zawt leh thlap a. Chiang takin thu ka thlen a. Ka han dah kìr leh kha ka pa chuan mi làwmpui zàwk a ni tih ka puitlin hnuah ka hre chiang leh ta chauh a ni.

Ka pa’n a hlawhin hockey stick pakhat mah min lei zui ta chuang hek lo. India sipaiin Sateèk tlangvâl an man kha Lunglei Jail-ah a tâng a. A tâng rei hle a, khawngaihtu a hmu zo lo. Chu chu ka pa’n a bail a. U angin ka en zui ta a. Chu tlangvâl chuan mau tiangkawm min tùksak ve a, chu chu tiangkawm/khèlkawm (hockey stick) ka neih ve vawikhatna a ni. Ka va han làwm tak èm! Ka û kha lei laiin a inhlawhfa ve zauh zauh thìn a, a tangka hlawhchhuah atangin hockey stick min leisak ta a … ka theihnghilh thei tawh lo. Ka va han làwm tak èm! A ball pawh plastic chi min leisak nghàl a, thiante nèn khèl hman ve lo mah ila—lehkha zir zawh hian ka va sep ve lauh lauh thìn. Ka tlo khawp mai. 

Thangthlèng leh Thangchep ka kam ve : Ka pute huan kha a zau tham ve phian a. Huan mawngah raw-hung a awm a, thingkùng kawrawng lianpui leh sâng tak a ding bawk a. Phuihnam rah senduk awm tiar tuarte chu thangfènin a rawn tlàn fo va; huan mawnga thingkùng sâng takah chuan khanghù kùng hrawlpui a zâm chho va—thehlei leh chepa tualchaina hmun nuam tak pawh a tling hial.

Thangchep kam ka zir ve a. Ni ve hliah hliah hian ka hria. Ka kam dàn pawh a dik thlap a. Thang-zangsî a nei a, sut per tùr thangtungzai pawh ka thlung dik ve thlap a. Ka zungtang rawlhin ka kutbâwr pawh vawi engemaw zàt lai ka awh chhintìr hial. 

Tlai khat chu, unau hmêlhaih thimhlim chhelhah chepa leh thehlei an ràk nasa ta mai a. A chhan àwm rèng pawh ka suangtuah thiam hràn chuang lo. Ka pa khàn, “I thang kam zuk en teh,” a ti a. Ka pùt thla rang ngei mai! Ka thangthlèng kamah chuan engemaw a lo àwk ngei a. A thim deuh tawh a, ka hmu chiang thei vak lo. Ka va en chiang chu sadai-èk a lo ni a. Ka pa khàn ka thangthlèng kamah sadai-èk a lo awhtîr chu nìin! Mak ka ti khawp mai a; mahse, min fiamna a nih leh nih loh ka suangtuah pha lo!

Tlai khat chu thehlei leh chepaho an ràk leh chiam mai a. Tirh ngai lovin ka tlàn thla ve ta zauh va. Ka thangah chuan àwk zawng a lo awm ngei a. Ka va han làwm tak èm! Mei sei tàwk a lo nei ta zar mai a. A hmâa ka awh nèn chuan a dang ta chiang mai! Thang zangsî vèl ka’n siam tha leh a, a kûrkum nèn ka’n kam tha leh a. Làwm takin sazu ka hàwn chho ta. A hnungzângte chu intithei takin ka’n zût vèl a, a pawr zâwngin ka’n zùt lèt thùl! Ka lung hi a va han awi tak èm! 

Mahse, ka rilruah thil hmin chiang chiah lo a awm! Ka’n thlèk chian khân a luruh keh sa vek a ni si kha—ka ngaih chu a tha chiah thei si lo a ni. Zànkhuain ka muhìl lo. Ka ngaihtuah nawn leh thìn a, ‘thanga thil àwk chu ka ni ve ta reng mai le,‘ tiin. Mahse, a lu ruh a keh si kha—ka rilru tihahtu a ni! Zànkhuain helhhawlhpui ka vei a, ka ngaihtuah nasa khawp mai!

Ka nû zîng tho —thuk mei chhêm tùr chu rang lutukin ka zui nghàl a. Tih tak zetin, “Ka nu, sazu hi ka awh tak tak a ni em?” tiin ka zàwt a. Ka mitmengah pawh tih tak taknain ka zàwt a ni.  Ka nu chuan, “Mama, i awh ngei alàwm!” a ti a. Mi làwmpui thiam khawp mai!

Chawlhkâr thum vèl a liam fel leh tà maw tihin, ka thiante zìnga pakhatin mi chhaih ta zùrh zùrh a. “I pa sazu vuak hlum, i thangchep kamah an awhtîr vèl … â le â le …” tiin, mi diriam elsèn ta! Intipasaltha ve taka ka lo awm ve tawh teh rèng nèn … ka rilru a mit ta sulh mai a, “Engati nge ka nu khàn min lo hrilh mai loh chu ni le aw?” ka tih vawng vawng hun a thleng ta tlat! 

Ka thangchep kam chu ka zu sùt vat a. Thil àwk tùrin thangchep ka kam nawn zui leh ta ngai lo!

 

Ka thuziak hian zirtîr pawh a nei chuang lo, ka naupan lai pawha ka àtzia ka ziak ve mai mai, ka lunglèn deuh vàng pawh a ni mah nà! 

Awm zèl tùr —

WELCOME!   

Lèn luhna thlàkhlelhawmte   

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

%d bloggers like this: